Sergiye girdiğimizde ise korktuğum şey başıma geldi fotoğraf çekmek yasaktı. O nedenle bu yazıda cep telefonu ile gizli gizli çektiğim fotoğraflar var. Fotoğraf çekmenin neden yasak olduğunu anlamış değilim flaş kullanılmadan bana göre çekilmesinde bir sıkıntı yoktu. Zaten her ne kadar yasak denildiyse de herkes cep telefonu ile şakır şakır fotoğraf çekiyordu o da ayrı konu. Sergiye ilk girdiğinizde ipek yolu ve Çin tarihi ile ilgili 5 bin yıllık tarihi akışı gösteren bir pano ile yola adımınızı atıyorsunuz. Bu kısımda Çin tarihine ait çok önemli bilgiler de paylaşılmış. M.Ö 1300 lü yıllara ait eserlerinde yer aldığı ilk kısımda oldukça güzel tunç işlemeleri göze çarpıyor. Özel merasimlerde, dini ayinlerde kullanılan içecek kaplarına ve üzerindeki desenlere bayıldığımı söylemeliyim. Ayrıca üzerinde yaklaşık M.Ö 1000 li yıllara ait olduğu yazılan bütün halde bu zamana ulaşmış bazı çömlekler de beni oldukça şaşırttı. Oldukça yeni gibi görünüyorlardı, üzerinde kırık ve ekleme izleri de yoktu.

İkinci ve üçüncü kısımda ise  Shang, Batı Zhou, İlkbahar-Sonbahar (M.Ö. 770-7) ve Qin (M.Ö. 221-206) hanedanlıkları dönemlerine ait eserler bulunuyor. Bu tunç eserler ve içki kapları çok güzel. Yeşim taşına olan inanışlarından kaynaklı yeşimden yapılmış olan kaplar, özellikle altı balık motifinde olan bir tane vardı çok beğendiğim eserler arasındaydı. Tabiki Buda inanışlarından dolayı Budizm dininde yer alan parçalar da vardı. Serginin bir bölümü de Çin de saray yaşantısına ait önemli detaylar veren ahşap paravanlar üzerine bir sanatçının yaptığı resimler var. Bu kısımda resimlerdeki detayların saray hayatındaki anlamları Çin’de ki müzik kültürü ve onların hayatına yansıma anlatılıyor.

Serginin bir kısmında gözüme çarpan tavuk ve horoz seramiklerine dikkat etmenizi öneririm oldukça şaşırtıcı bir detay. Daha önce çok fazla toprak kap veya seramik parçası gördüm müzede ama tavuk ve horoz sanırım ilk kez görüyorum.. Bu hoş detay beni oldukça gülümsetiyor. Bunun dışında tunçtan yapılmış ve ayna olarak kullanılmış eşyaların üzerindeki detaylar gerçekten görülmeye değer. Kadınların her zaman ki gibi süslerine olan düşkünlüklerini gösteren güzel örnekler. Sergide ilerlemeye devam ettiğiniz zaman bir duvarı boydan boya panoramik bir şekilde kaplanmış bir resimle karşılaşacaksınız. Çin tarihinin dönemlerini çok detaylı bir şekilde gösteren bu çalışma yanlış hatırlamıyorsam orjinali 12. yy civarında kopyası ise 18. yy da yapılmış. Bu resimde o dönemlerdeki mimariyi sokakların ne kadar geniş olduğu, günlük yaşamda dininde, eğlencenin de her zaman var olduğu detaylara ulaşabiliyorsunuz.

En son girdiğimiz bölüm ise Yeraltı ordusuna ait eserlerin olduğu aynalarla derinlik hissinin verildiği bölüm. Açıkçası ben bu bölümde çok daha fazla asker heykeli beklediğimden hayal kırıklığı yaşadım sadece 4 adet asker ve girişteki at bulunuyor. Ama bu hayal kırıklığı sadece daha fazlasını görmeyi umduğumdan kaynaklanıyordu. Heykeller gerçek boyutları ile oldukça heybetli görünüyorlar. Bu kısımda atların Çin hanedanlığı sürecinde ne kadar önemli olduğundan bahsedilmiş. Yeraltı heykellerini gün yüzüne çıkarmak için yapılan kazılarda iki tip ata rastlanmış. Tekerlekli araçlara koşulan atlar ve süvari atları. Yay ve ok kullanan askerlerin de aralarında bulunduğu birlikler pratik savaş düzeninde konumlanmış iken atlılarda ahşap arabaları ile bu birliklerin arkasında duruyormuş.

Atlar 5 bin yıl önce ilk olarak Kuzey Çin’de ehlileştirilmiş. M.Ö 4 yy dan itibaren Çin’e karşı Kuzey ve Kuzeybatı bozkırlarındaki atlı göçebeler tehdit oluşturuyorlarmış. Önce Hunlar sonra da Mançurlar dünyanın en iyi atlı birliklerini kurmuşlar. Han döneminde yaklaşık M.Ö 200’e gelindiğinde Çinliler atlı savaş arabasını bırakıp atlı birliklere yönelmiş ve birliklerin gücünü artırma arzusu cins atları bulmak için seferlere çıkılmasına yol açmış. Atlı birliklerle ilgili en büyük ilk icat M.Ö 300 de göğüs kayışı ve üzenginin Çin’de bulunmuş olması. Bu icat Avrupa’ya M.S 2 yy ortalarında ulaşabilmiş. Bu sayede biniciye üzengi üzerinde durarak savaşma imkanı tanımış. Bu sayede üzerlerinde ağır silahlar ve zırhlar taşıyarak çok daha çevik ve hızlı hale gelmişler. At arabası ile savaşmanın zorluğunu tek bir atlının çevikliği ile karşılaştırırsak aslında bu icadın bir savaşın gidişatını nasıl değiştirebileceğini kolayca fark edebiliriz. (Atlar hakkındaki bu önemli detayları serginin bu bölümünden alıntıladım.)

Atı gördükten hemen sonra ise sergiye geliş amacım diyebileceğim Terracotta askerleri heykellerini nihayet görebildim. Söylediğim gibi salona ilk girdiğimde her tarafın aynalarla kaplı olmasından dolayı uzaktan yüzlercesi varmış gibi görünen ama sadece 4 adet heykelin olduğu salonda heykellerin hemen arkasında ise Çin’deki asıl sergilendikleri yere ait fotoğraf duvarı boylu boyunca kaplamış bu da mekana ayrı bir derinlik duygusu katmış. Yoksa bu devasa heykeller gözümüze oldukça yavan gelebilirmiş diye düşünüyorum. Bu heykeller 1974 yılında keşfedilmiş ve ilk kazı çalışmalarına başlanmış. Eserlerin çıkarıldığı alanın yüz ölçümü  yaklaşık 20 bin metre kare. 30 yıl içinde 1. kazı alanının sadece 2 bin m karesi kazıldığı düşünülürse tüm alan açıldığında ortaya çıkacak ordu ve eserleri hayal bile edemiyorum açıkçası. Tahminen 7 binden fazla eserin gün ışığına çıkarılması hedefleniyormuş. Oldukça büyük rakamlar öyle değil mi?

Bu heykellerin hepsine birer numara verilmiş ve neyi temsil ettiği anlatılmış. 1 numaralı heykel yani en sağdaki diz çökerek oturan asker okçu birliğindeki askerlerden biri, Qin imparatorluğunun piyade birliğine bağlı askerin tek dizi üzerinde oturarak ok atma eğitimi aldığı anlaşılıyor. 2 numaralı heykel pişmiş topraktan yapılmış zırhlı general heykeli. Bu heykel en yüksek rütbeli general. Heykelin iki eli kılıç tutma pozisyonunda yapılmış ve bu general de bir birliğe komuta etmekte. 3 numaralı heykel savaş arabası kullanıcısı adını taşıyor. Duruşundan zaten bunu da anlayabiliyoruz. Antik dönemdeki savaşlarda savaş arabası güçlü bir savaş aleti olup savaşların gidişatını belirleyen önemli bir unsur. Son heykel yani 4 numaralı olan ise zırhlı asker heykeli. Bu askerler askeri birliğin aba gücünü oluşturuyorlardı. Zırhlı askerler savaş sırasında en önde duran kıta da bulunduklarından düşman ile ilk çarpışan birlikte onlara ait. Buda onların önemini oldukça arttırıyor.

Bu heykellerin bu kadar önemli olması ve dünyanın 8. harikası sayılmasının nedeni her bir heykelin tamamen birbirinden farklı saç, yüz, saç, sakal ve kıyafet detaylarına sahip olması.  Bunların sayısının binlerle ifade ediliyor oluşu onların yapan zanaatkarların ne kadar büyük bir ustalık ve titizlikle çalıştıklarını gösteriyor.  Şu ana kadar çıkarılan askerlerin yüz şekilleri 8 kategoriye ayrılıyor. Uzun suratlı, kare yüzlü ve kırışık alınlı ve geniş çeneye sahip olan, kare yüzlü elmacık kemiği geniş yüzü yumurta şekilli olan, yuvarlak yüzlü, alnı dar dolgun yanaklı yüz gibi bir çok çeşidi var. Bu eserleri bu kadar eşsiz yapan da zaten her birinin birbirinden farklı ve kendi ne özgü oluşu. Her heykelin ayrıca saçı farklı yapılmış, o dönemin saç modasını yansıtan topuzlar, saç bantları gibi çok farklı detaylar var. Topuz modası heykellerin her birinde farklı sitillerde yapılmış. Çok ilginç bir detay bu da. Heykeller ortalama 1.7 m ile 1.9 m civarında yani ortalama bir erkek boyutunda yapılmış. Quin hanedanının gerçek boyutları da zaten bu ölçülerdeymiş. Atlar ise ortalama 1 ile 2 m boyunda yapılmış. Tüm bu detaylar ile heykeller karşınızda gerçekmişcesine duruyorlar.

Sergi 23 Şubat’a kadar Topkapı Sarayı Has Ahırlar bölümünde gösterilmeye devam edecek. Terracotta askerlerini görmek için Çin’e gitmenize gerek kalmadı. Havaların soğuduğu şu günlerde açık alanlarda yapılacak fazlaca aktivite olmadığından bol bol müze ve sergi gezilebilir diye düşünüyorum. Bu sergi de gidilecek güzel bir alternatif olabilir. Daha sıcak havalarda görüşmek üzere..

 Fotoğraflar için OBJEKTİFİMDEN sayfasına git…

The post Çin’in Yeraltı Ordusu Terracotta Askerleri Topkapı Sarayı’nda first appeared on Gezente.com.

O sırada arkadaşım bir kaç broşür alıyor, bunlardan biride Ali Öz‘ün fotoğraf sergisi ile ilgili.  Serginin adı “Ayıp Şehir“,  sergi tamda bizim konumuzu ve çalışmak istediğimiz bölgeyi  Tarlabaşı’nı içeriyor. Bizde hemen kalkıp gitmeye karar veriyoruz. (Sergi, Karşı Sanat – Gazeteci Erol Dernek Sokak, Hanif Han da 18 ekim 2012 tarihine kadar açık olacak. ) Sergiyi dolaşırken fotoğraf konusunda  ne kadar yolun başında olduğumu fark ediyorum. Tüm fotoğraflarda öncelikle bir derinlik var hepsi sanki size bakıyor, sizi anlıyor ve içine çekiyor. O ana gidip fotoğrafçının yanında o hikayeyi paylaştırıyor. Her fotoğrafa tek tek bakıp bir süre fotoğrafla ilgili konuşuyoruz. Bu sırada “Gençler aklınıza takılan bir şey var mı? ” diye bir ses duyuyorum. Ali Bey ile bu sayede güzel bir sohbete başlıyoruz.

Sergiden bir kaç kare..

Ali Bey; Tarlabaşı’nda yaklaşık 2 yıl çalıştıktan sonra 30 bine yakın fotoğrafın arasından bu kareleri seçtiklerini seçimde kendisine bu konuda deneyimli fotoğrafçı arkadaşlarının eşlik ettiğini anlatıyor. Bizde ne kadar yeni ve amatör bir ruhla fotoğraf çekmeye çalıştığımızdan bahsediyoruz. (Ali Bey’in bu konuda bir röportajı var onuda şuradan okuyabilirsiniz.)

Uzun fotoğrafçılık ve Gazetecilik deneyimi sayesinde yılların verdiği birikimle ortaya çıkardığı fotoğraflar gerçekten çok etkileyici. Fotoğrafların biri benim tam olarak kafamda hayal edip Tarlabaşı’nda çekmeyi düşündüğüm bir kare. Uzun süre ona bakıyorum, bir kare ile ne kadar çok şey anlatabileceğimizi düşünüyorum. Her biri sizi ayrı ayrı içine çekecek romanlar gibi.

“Ayıp Şehir” Sergisi – Ali Öz

Sergi sona ermeden gidip görmenizi tavsiye ederim. Eğer bu sefer yetişemezseniz Kasım ayında Tüyap Kitap Fuarı‘nda yeniden görme şansınız da olacak. Fotoğrafçının da izni ile sergi içinde çektiğim bazı fotoğrafları burada paylaşıyorum. Bu sergi sonrasında biraz moralimiz bozuluyor. Bunun sebebi de yapılan çalışmanın ne kadar iyi olduğunu görüp buna yakın kareler çekememek endişesi.

Hatta bu düşüncemi Ali Bey ile de paylaşıyorum gülümsüyor ve bu fotoğrafları yıllar süren bir çalışma sonucu elde ettiğini ve bir kaç saatlik bir çekimden zaten çok fazla bir şey beklememizi söylüyor. Düşününce biz de ona katılıyoruz fotoğraf çekmek, o bölgenin tarihini bilmek, insanlarını tanımak, onlarla kaynaşmak ve güven kazanmak sonucu sizi zafere ulaştıracak bir çalışma aslında. Kafamda oluşan bir çok soruyu da sohbetimiz esnasında paylaşıyorum ve sonucunda kendi adıma bir çok fikir edinmiş oluyorum. Konularında uzman ve deneyimli kişilerle sohbet etmek oldukça keyifli, size gerçekten çok farklı kapılar açabiliyorlar. Siz kafanızda oluşan ayrı dünyalara açılan o kapılardan girip çok farklı tecrübeler edinebiliyorsunuz. Nihayetinde Ali Bey ile yeniden görüşmek üzere vedalaşıp Tarlabaşı’na doğru kendi fotoğraflarımızı çekmek için  yola çıkıyoruz.

Tarlabaşı

Tarlabaşı’nın tarihi 1554 yılında ülkeler arası elçilik bulundurma zorunluluğu ile önem kazanıyor. O dönemlerde elçilikte çalışanların yerleşip yaşadığı bir bölge. Daha sonra elçiliklerin Ankara’ya taşınması orada çalışanların işsiz kalmasına yol açıyor, bunun üstüne birde devletin almaya başladığı vergiler de eklenince burada yaşayan azınlıklar ülkeyi terk etmek durumunda kalıyorlar. Tarlabaşı yıllar sonra İstanbul’a başlayan göç dalgası ise buradaki sahipsiz evlere farklı kültürden insanların yerleşmesi ile bambaşka bir yaşam alanına dönüşüyor. Bu sırada bazı evlerin yıkılarak Tarlabaşı bulvarının açılmış olması da bölgeyi kendi içine dönük dışarıdan bağımsız yaşayan bir topluluk haline getiriyor.

Tarlabaşı

Bu yıl ise şu günlerde bir yıkım ile karşı karşıya kalan bölge yavaş yavaş boşaltılıyor ve binaların etrafı yıkıma hazırlanmak için izole ediliyor. Şu ara Savaş sonrası bir şehrin görüntüsünü andırıyor. Bizde bu yıkımı yerinde görmek, arşiv için saklamak ve projemizde fotoğraflayarak kullanmak düşüncesiyle oraya gidiyoruz. Giderken de biraz tedirginiz çünkü burada fotoğrafçılar pekte sevilmiyor diye söylentiler duyuyoruz. Tarlabaşı’na girdiğimizde önce bilgi almak için oradaki esnaf ile sohbet ediyoruz. Her biri ayrı dertli kendi sorunlarını paylaşıyor. Evlerinin düşük bir ücret karşılığı ellerinden alındığını anlatıyorlar. Bir çok evde tapusuz olduğundan hak iddia edemediklerinden yakınıyorlar. Sohbet ettiğimiz biri hemen aşağıdaki sokakta 5 katlı apartmanı olduğunu 200 bin TL karşılığı devlete sattığını şimdi devletten almak istediğinde ise devletin ondan daire için 700 bin TL talep ettiğini bunun üzerine mahkemeye başvurduğunu anlatıyor. Bölge sakinleri durumdan şikayetçi ve ellerinden bir şey gelmediğini söylüyor. Yaralarına merhem olmasakta onları dinliyoruz. Çekim yapabileceğimiz yerler hakkında tavsiyeler alıyoruz.

Tarlabaşı

Tarlabaşı sokaklarında dolaşıp çok güzel kareler yakalıyoruz. Bazı evler geçen hafta yapılan “Renovation Tarlabaşı” şenliğinde boyanmış içi ve dışı grafitiler ve resimlerle ile süslenmiş oldukça ilgi çekiciler. Ölmeden önce süslenmiş makyajını yapmış ve en güzel takılarını takmış soylu bir hanım efendi gibi karşımızda duruyorlar. Sokaklarda yaklaşık 2 saat kadar dolaşıp akşam gün batımına doğru oradan ayrılıyoruz. Güzel ve yorucu geçen bir günü daha sonlandırmış oluyoruz.

The post “Ayıp Şehir” de bir Semt; Tarlabaşı… first appeared on Gezente.com.