İlk olarak fotoğraf gezisi grubu ile toplu fotoğraflar çekildik sonra hepimiz serbest bırakıldık. Önce eşimle Selimiye Arastası’na girdik. Burada bir çok dükkan var. Selimiye Arastası Sultan III.Murat zamanında Selimiye Camisi’ne gelir sağlamak amacıyla yaptırılmış. Boyu 225 metre, 73 kemeri ve 4 kapısı var.Aralıklı olarak uzun dönemli restorasyonlar geçirmiş. 124 dükkanlı bu alışveriş cenneti tüm turistlerin ilgi odağı. Özellikle Edirne’ye özgü meyveli sabunlardan almak isterseniz küçük boyları 5 ile 7 tl den başlayan 30 tl’lere kadar varan fiyatlardaki sabunlardan almalısınız. Geçen yaz bu çarşıdan oldukça fazla hediyelik aldığımdan bu sefer bir şey satın almadım. Ama rengarenk sabunları, el işi örneklerini, havluları, aynalı çalı süpürgelerini ve şekerleri görmek ve fotoğraf çekmek için görülmesi gereken çok hareketli bir yer.

Buradan ayrılıp Mimar Sinan’ın ustalık eserim diyerek övündüğü Selimiye Camisi’ne girdik. Mimar Sinan’ın bu kadar övünmesinin tabiki sebepleri var bunu Cami’yi gördüğünüzde daha iyi anlıyorsunuz. Edirne’nin en yüksek tepesine inşa edilen Cami Kanuni Sultan Süleyman‘ın oğlu 2. Selim’in emri ile yapılmış. Cami’yi diğerlerinden ayıran ve bu kadar önemli yapan nedenlerden biri tek kubbeli oluşu. Kubbe 31,28 m çapında olup Süleymaniye ve Ayasofya‘dan dahi büyük. Tek kubbeli yapısıyla Allah’ın birliğini, pencerelerinin beş kademi oluşu İslam’ın beş şartını, 99 penceresi Cenab-ı Hakkın 99 adını, vaaz kürsülerinin 4 tane olması 4 hak mezhebi, külliyenin toplam 32 kapısının olması İslam’ın 32 farzını, minarelerinin 6 yolunun olması imanın 6 şartını, minarelerinde toplam 12 şerefenin bulunması da 2. Selim’in Osmanlı’nın 12. Padişahı olmasını simgeler. Özellikle tek kubbeli yapısının büyüklüğü ve matematiksel olarak yapılmasının 13 bilinmeyenli denklemi çözmek için, Mimar Sinan’ın çözümü bulmak için 4 ana işlemden farklı 5. bir işlem geliştirdiği ve bunu kullandığı söylenir.

Mimar Sinan şerefelere çıkan merdivenleri de oldukça farklı yapmış. 3 şerefeye çıkan 3 kişi de merdivenlerde birbirini görmüyor taaki en yukarıya çıkana dek. Her anlamda mimari dehasını konuşturan Mimar Sinan farklı çözümlerle Cami’nin bu güne dek yıkılmadan hatta tek bir çatlak bile almadan gelmesini sağlamış. Cami yüksek bir yere yapılması ve ihtişamlı yüksekliği ile Rodop Dağları‘ndan ve Uzunköprü‘nün Süleymaniye Köyü‘nden bile  görülebilmekte. İçine girdiğinizde tek kubbeli yapısı, gözünüzün gördüğü halde algılayamadığı bir büyüklük duygusu oluşturuyor.

Gerçekten çok büyük ve ferah bir yer, fotoğraf çekmek için oldukça geniş açılı bir lens gerekir. Ben de bir kaç farklı kare çekip onları panoramik bir açıyla gösterebileceğim açılar peşindeyim. Bir süre içeride fotoğraf çekiyorum. Bir süre oturup detayları izliyorum, Mimar Sinan’ın aklından geçenleri anlamaya çalışıyorum. Mimar Sinan’a büyük bir hayranlık duyduğumdan daha önceki yazılarımda da bahsetmişimdir. Benim için çok özel bir yeri var ve onun eserleriyle ilgili kitaplar okumaktan oldukça keyif alıyorum. Sadece Mimar Sinan’ın İstanbul’daki eserlerini anlatan bir kitap hediye etmişti eşim bir süre önce ve kitabı bir kaç kere okuduğumu söyleyebilirim. Okudukça dehasına her seferinde bir kez daha saygı duyuyorum, sanırım gelmiş geçmiş en büyük yeteneklerimizden biri.

Cami içinde çektiğim aşağıdaki dikey Panoramik fotoğraf belki büyüklüğü hakkında size fikir verebilir. İnsanların fotoğraftaki yeri ve Caminin boyutlarını gerçekten ihtişamlı bir şekilde ortaya çıkarıyor.

Caminin içi İznik çinileriyle süslenmiş. Malesef ki çinilerin bir kısmı 1877-78 Osmanlı-Rus savaşında, Rus generali Skobelef tarafından sökülerek Moskova‘ya götürülmüş.

Kubbedeki işlemelerin güzelliğin ise seyrine doymak mümkün değil. Osmanlı zamanında yapılan bir çok eser hattatların elinde ayrı bir ruha bürünüyor sanki. Bunda dönemin genellikle en becerikli ustalarının elinden çıkmış olmalarının avantajı var. Cami’nin kuzeye, güneye ve avluya açılan 3 kapısı var. Revaklar ve kubbelerle süslü avlunun ortasında mermerden işlenmiş çok güzel bir şadırvan var.

Dış avluda ise Sıbyan Mektebi, Darül Kurra, Darül Hadis, medrese, imaret bulunuyor. Sıbyan Mektebi günümüzde Çocuk Kütüphanesi, medrese ise müze olarak kullanılıyor. Mimar Sinan’ın ustalık eseri bu güzel yapı, bugün bile benzerlerinden ayrılıyor. Yolunuz Edirne’ye düşerse uğramadan geçmeyeceğinizi düşünüyorum ve şiddetle tavsiye ediyorum. Hem mimari anlamda hemde manevi boyutta ayrı bir güzelliği ve yeri var.

The post Mimar Sinan’ın Ustalık Eseri; Selimiye Cami first appeared on Gezente.com.

Süleymaniye Cami

1550 yılında yapımına başlanan Camii’nin inşaa edilme süresi 7 yıl sürmüştür. Cami temelleri atıldıktan sonra temelin yerleşmesi ve sağlamlaşması için yapımına 1 yıl ara verilmiştir. Bu süreç içinde Sultan Süleyman’ın parasının bittiği ve Cami’yi devam ettiremeyeceği söylentileri yayılır. Tahmasb Han bunu duyunca Kanuni Sultan Süleyman’a içi mücevher dolu bir kutu gönderir ve gönderiliş nedenini anlatan bir mektup yazar. Kanuni  Sultan Süleyman bu alaycı üsluba çok sinirlenir ve Mimar Sinan’a gönderilen mücevherlerin Cami’nin harcına katılmasını söyler. Mimar Sinan’da bu mücevherleri minarelerden birinin taşları arasına yerleştirir. Güneş vurduğunda parıldayan bu minareye Cevahir Minaresi denir. Evliya Çelebi bu mücevherlerin güneş ısısından etkilenerek eski parlaklığını yitirdiğini söyler.

Süleymaniye Cami

13 Haziran 1550’de Şeyhülislam Ebussuud Efendi tarafından ilk temel taşı koyularak yapıma başlanan Cami inşaatı sırasında Anadolu’nun etrafından her biri usta binlerce kişi çalışmak için getirtilir. Sayısız demirci, duvarcı, nakkaş, kurşun döşeyici, aşçı, hamal gibi insanlarda bu sırada görev almışlardır. Cami’nin 4 sütunu da farklı yerlerden getirtilir. İstanbul’daki Kız taşından, Topkapı Sarayı‘ndan, İskenderiye‘den ve  Baalbek harabelerinden getirtilir. İskenderiye’den gelen taşın taşınması için özel bir gemi yaptırıldığından da bahsedilir. Caminin beyaz mermerleri Marmara Adası‘ndan, yeşil mermerleri ise Arabistan‘dan getirtilmiş. Cami’nin 4 minaresi avlunun dört köşesinde yükselir.

Süleymaniye Cami

Camiye bitişik olan ikisinde üçer, diğerlerinde ikişer şerefeden toplam 10 şerefe bulunur. Dört minare Kanuni’nin İstanbul’da hüküm süren dördüncü, on şerefe ise Osmanlı İmparatorluğu‘nun onuncu padişahı olmasını sembolize eder. Kubbeyi ve üstündeki kagir örtüyü taşıyan dört büyük fil ayağı payenin her biri 8 tonluk bir yükü temele yaymaktadır. Mimar Sinan bunları dinin dört direği Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’ye armağan olarak sunar… Cami içine girdiğimizde bizi büyüklüğü ve sağladığı derinlik algısı ile oldukça etkiledi. Her bir detaya sıkılmadan saatlerce bakabilirsiniz. Devrin büyük sanatkarı sarhoş İbrahim’in yaptığı renkli camlar her mevsim güneş açılarının değişkenliğine göre renk değiştirecek şekilde yapılmış.   Mimar Sinan hayranı turistlerin yanımızda oturup ondan övgüyle bahsetmelerini dinlemek gerçekten çok hoştu. Zaman zaman biz bu büyük üstadların kıymetini yeterince bilmiyoruz diye düşünsem de. Önünden her gün geçtiğimiz onlarca yapı tarihin derinliklerini ve gizemlerini barındırıyor oysaki.

Süleymaniye Cami

İçeride otururken akustiğin nasıl olduğunu duymak istiyorum ama vaaz veren bir hocada olmadığından bunu duyma imkanım olmuyor. Oysaki Mimar Sinan akustiği denerken neredeyse Kanuni’nin hışmına uğruyordu. Bunun hikayesi de şöyle; halk arasında uzayıp giden Cami inşaatı yüzünden sürekli aslı astarı olmayan dedikodular çıkmaktadır. Yine bunlardan biri Kanuni Sultan Süleyman’ın kulağına gider. Mimar Sinan’ın inşaatı bitiremediği gibi bir de içinde oturup nargile tüttürdüğü aslında kendi eserine aşık olduğu ve delirdiği söylenmektedir. Kanuni bu olayı görmek için bir hışımla Cami’ye gider. Bir de ne görsün Mimar Sinan Cami’nin ortasına oturmuş nargile fokurdatıyor. Bir hışımla söylenir ” Cami’nin ortasında oturup nargile içildiği görülmüş şey midir? Derhal bir izaat ver Mimar başı! ” Mimar Sinan’da bunun üzerine aslında nargile içmediğini zaten nargile içinde tütün dahi olmadığını sadece suyu fokurdatarak Cami’nin çeşitli yerlerinden akustiği test ettiğini bu sayede Kuran okunmaya başladığında Cami’nin en uç köşesinde oturan kişi ile ortadakinin aynı seviyede Kuran’ı duyup duyamayacağını test ettiğini söyler… Mimar Sinan ayrıca Cami içinde ilginç bir hava temizleme mekanizması kurmuştur. Pencerelerden gelen hava akımlarını hesaplayarak içeride kirlenen ve ısınan havayı ve kandillerin isini belirli bir noktada, giriş kapısının üzerindeki bir odada toplayabilmiştir. Toplanan islerden yapılan mürekkebin en iyi mürekkep olduğu ve bununla çok güzel hatlar yazıldığı rivayet edilir.

Süleymaniye Cami

Mimar Sinan’ın Cami’nin inşaatı sırasında başına gelenler sadece bunlar değil 7 yıllık inşaat süresince halk arasında bir çok dedikodu çıkmış bunların bazıları Padişahın da kulağına giderek onun hiddetlenmesine neden olmuş. Bu kadar uzun sürmesinin nedeninin Mimar Sinan’ın işi gevşek tutması yüzünden olduğunu hatta kubbenin yıkılma tehlikesi geçirdiğini bu nedenle iskelelerin etrafından sökülemediği gibi söylentiler Kanuni’nin yine bir hışımla soluğu Mimar Sinan’ın yanında almasına neden olmuş.

Süleymaniye Cami

Mimar Sinan’ın aslında bu süreç içinde uğraştığı tek proje Süleymaniye Cami değildi elbette. Su kemerleri, başka camiler, medreseler, Ferhat Paşa Sarayı gibi yapılar da inşa etmiş zamanını hiç boş kullanmamış her zaman en iyisini hedeflemiş ve her seferinde kendini aşmıştı.

Süleymaniye Cami

Ancak Padişah yine de ona öfkelenir. “Neden zamanını boş işlere harcarsında benim Cami’mi bitirmezsin tez cevap ver bana bu Cami ne zaman bitecek?” der. Mimar Sinan da iki ay sonra Sultanım der. Kanuni bu cevaba inanmasa da gider. Etrafındaki insanlar Padişaha bunun bir hayal olduğunu o süre içinde Cami’nin asla ibadete hazır hale gelemeyeceğini söylerler.

Süleymaniye Cami

Mimar Sinan da gece gündüz çalışarak ve işlerin hızlanması için en iyi duvarcıları ve doğramacıları çağırmaya devam ederek çalışan sayısı artırır. Belirtilen tarih dolduğu gün sabah namazıyla Kanuni Sultan Süleyman Cami’ye gelir aslında Mimar Sinan’ın inşaatı bitiremediğini düşünmektedir. Oysa ki Cami’ye geldiğinde Mimar Sinan’ın kapının önünde elinde Cami’nin anahtarı ile beklediğini görür. Mimar Sinan anahtarı Kanuni Sultan Süleyman’a uzatır ama Kanuni anahtarları ona geri vererek “Bu bina eylediğin Tanrı evini sıdk-u safa ve dua ile yine senin açman uygundur.” der.

Süleymaniye Cami-Mimar Sinan’ın Mezarı

100 den fazla deprem görmüş olan bu güzel Cami’nin tek bir çatlağının bile olmaması Mimar Sinan’ın kalfalık eserinin bile aslında ne kadar büyük bir şaheser olduğunu bize gösteriyor. Cami’nin bahçesinde Sultan Süleyman’ın mezarı var. Cami’nin hemen yan tarafında ise oldukça küçük ve gösterişsiz olan Mimar Sinan’ın mezarı bulunmaktadır.

Süleymaniye Cami-Mimar Sinan’ın Mezarı

İstanbul’a ve İmparatorluğun dört bir yanında yüzlerce şaheser bırakmış olan Mimar Sinan Süleymaniye Cami’sinin köşesinde sessizce onu izler gibi durmaktadır. Mustafa Sai Çelebi‘nin kaleminden çıkan türbe kitabesinin üzerinde yazılanlar her şeyi özetliyor aslında;

“Geçdi bu demde cihandan pir-i mimaran Sinan”…

The post Mimar Sinan’ın Kalfalık eseri; Süleymaniye Cami first appeared on Gezente.com.