Eskihisar-Topcular Feribotu

1 hafta kadar önceden nereye gitsek diye düşünüp arkadaşlarımızın da bizim de çok merak ettiğimiz İznik‘e uğrayıp oradan Bursa’ya geçmeye karar veriyoruz. Tura rehberlik edeceğimden tüm güzergah, gezilecek, yemek yenilecek yerler gibi detayları planlamak benim görevim. Bu görevi büyük bir zevk ile yaptığımı söyleyebilirim. Sanırım gezme fikrinde en büyük heyecanı planlamayı yaparken yaşıyorum, yeni yerler keşfetmek, yeni yemekler tatmak benim için tarifi mümkün olmayan bir zevk. Hazırlığımızı ve planlarımızı yapıp Pazar sabahı saat 06:00’da arkadaşlarımızın da gelip bizi almasıyla yola çıkıyoruz. Rotamız ilk önce Eskihisar feribotu oluyor. Yaklaşık 1 saat sürecek bir yolculuktan sonra Feribota geliyoruz, gemiyi beklerken bir görevli bize yeni başlayan bir uygulamayla eskiden yaklaşık 50 dakika süren yolculuğun artık 20-25 dakika arasında sürdüğünü ve gidiş dönüş alınırsa %33 indirimli İstanbullines ile geçebileceğimizi söylüyor. Biz de 100 TL ödeyerek gidiş dönüş biletimizi alıyoruz. ( Tek yön 60 TL )

Eskihisar-Topcular Feribotu

Yolculuk sırasında bir kamera bize yaklaşıyor ve röportaj yapmak istediğini söylüyor. Uyku mahmurluğunda olan bizler pek röportaj yapmak istemiyoruz ama bir arkadaşımız röportaj yapabileceğini söylediğinden ve onunla konuşuyorlar. Sorular eski feribot ile yenisi arasındaki farklar, nasıl bulduğumuz vs yönünde oluyor. Yolculuk çok kısa sürüyor ve hızla karşıya geçiyoruz. Topçulardan sonrası zaten benim doğduğum yer olan Yalova olduğundan benim için çok kolay oluyor. İlk önce Yalova- Çiftlikköy sahilindeki ailemin evine uğruyoruz zaten yolumuzun üzeri olduğundan kısa bir mola iyi geliyor hepimize. Evimizin güzel bahçesinden babamın yetiştirdiği muhteşem çileklerinden topluyoruz. Mis gibi çilek kokusu eşliğinde yolumuza Orhangazi yönünde devam ediyoruz.

Gelincik Tarlası

Burada İznik yoluna giriyoruz ve zeytin bahçeleri arasında yolculuğumuz devam ediyor. Yolculuk sırasında zeytin ağaçları altında gördüğümüz gelincikler kısa bir mola vermemize neden oluyor. Hem arkadaşlarımızın gelincik çayı yapma arzusu hem de kıpkırmızı bir tarlaya girip gelincikler arasında muhteşem fotoğraflar çekilmek gezimizin en sevdiğimiz kısmını oluştuyor. Gelincik tarlaları arasındaki molamızdan sonra yeniden yola koyuluyoruz, İznik’e yaklaşırken ben de arkadaşlarımıza İznik’in tarihinden bahsediyorum. (Yalova-İznik arası yaklaşık 1 saat sürüyor)

Gelincik Tarlası

İznik ismi eski Nikea‘dan geliyor, Rumca adın önüne ‘sur içi’ anlamına gelen ‘is’ adı getirilip İsnikea adına oradan da İznik adına dönüşüyor. İlk yerleşim MÖ 2500 yıllarına kadar uzanıyor. Nikea adı ise şurdan geliyor; Makedonya İmparatoru Büyük İskender‘in generali Antigonus şehre önce kendi adını veriyor. İskenderin ölümünden sonra Antigonus ile general Lysimakhos arasında bir savaş yaşanıyor ve bu savaşı Lysimakhos kazanıyor ve o da kente kendi eşinin adı olan Nikaia’nın adını veriyor. Bir süre Bithynia krallığının başkentliğini yapan kent daha sonra Roma’nın önemli bir şehri olarak varlığını sürdürüyor. Romalılar şehri aldıktan sonra depremde yıkılan binaları onarıp şehri 4 ana 12 tali kapısı olan 4970 m lik surlarla çevreliyorlar.

İstanbul Kapısı-Surlar

Hıristiyanlık için çok önemli bir dini merkez olan İznik, havarilerden Petrus‘un çabalarıyla bu din ile tanışıyor. 325 yılında 1. Konsül İznik’te Senatus Sarayında  toplanıyor, İmparator 1. Konstantin‘inde bulunduğu toplantıda alınan kararlara Nikaia Kanunları adı veriliyor. Burada tartışılan en önemli iki konu İskenderiye‘li din adamının görüşü olan Hz İsa‘nın sadece bir insan olduğu ve Tanrı’dan dünyaya gelmediğidir. Piskoposlar bu teze şiddetle karşı çıkıyor ve bugünde kabul edilen Hz İsa’nın Tanrı’nın oğlu olduğu tezi kabul görüyor. Daha sonra 7. Konsül‘ünde toplanıldığı yer olan İznik’te alınan diğer önemli karar ise resim ve heykel üzerindeki yasakların kaldırılması yönünde oluyor.

İstanbul Kapısı ve kabartmalar

İstanbul Kapısı üzerindeki kabartmalar

İznik’in tarihi ile ilgili anlatılacak o kadar çok hikaye var ki hepsini burada anlatmam mümkün olmadığından kısa bir tarih bilgisinden sonra İznik’e tarihi surların İstanbul kapısından girerek devam ediyoruz.  (Haritada Güneyde 6 nolu yer). Harita işe yarıyor İznik’e gidecekseniz bir çıktısını almanızı öneririm. Zira Turizm İnfo içini örümcekler bağlamış belli ki orada kimseler yok bu şehir haritasından bulmak sıkıntı yaratabilir.

İznik kültür haritası

İznik’in sembolü olan tarihi kapılar aslında Roma İmparatoru Vespasianus ve Titus dönemlerinde 69-81 yılları arasında yaptırılmış. Ayakta kalabilen kapılar Yenişehir kapısı, İstanbul kapısı, Lefke kapı. Göl kapı ise yıkılmış durumda maalesef. Kapılar Roma mimarisinin tipik örneklerinden olup aslında Zafer takı olup surlarla birbirine bağlanmış.

İstanbul Kapısı

İstanbul Kapısı

İstanbul kapısı ve surları kenarında fotoğraf çekip çok sevimli bir yavru köpeği sevdikten sonra Atatürk Caddesi’nde arabayı park ediyoruz. Gezmeye Kuzey tarafından 1. Murat Hamamı ya da Meydan Hamamı olarak bilinen restorasyonu yeni yapılmış hamamdan başlıyoruz. Hamama girmeden merdivenlerden indiğimiz de ise bir çok çini süslemeciliği ve satışı yapan dükkan ile karşılaşıyoruz.

İznik Çinileri

İznik Çinileri

Çeşit çeşit çiniler yüzükler, kolyeler, bileklikler arasından beğendiklerimizi alıyoruz.  Fiyatlar ise yüzükler 5-10 TL,  bileklikler 5 TL, çinili çerçeveler ise 45TL den  başlıyor ve 300 TL  üzerine dek yükseliyor. Bir kaç tane alırsanız indirim yapılabiliyor. Buradan sonra biz başka bir yerden 45 tl olan çinili çerçevelerden 30 TL ye buluyoruz. 2 adet alana 25 TL de oluyor. İlk gördüğünüz yerden almak konusunda acele etmeyin. Ama fiyatları da aklınızda tutarak gerekirse sonradan dönüp alın zaten şehir çok ama çok küçük olduğundan yürüyerek bu dükkanlara ve tarihi yerlere ulaşmanız mümkün oluyor…

1. Murat (Meydan) Hamamı

1. Murat Hamamı (Meydan Hamamı) Atatürk Caddesi üzerinde bulunuyor ve  İznik’teki en büyük 3 hamamdan biri. 14 yy sonları ile 16 yy başları arasına tarihleniyor. Çifte hamam planındaki yapının sıcaklık bölümü malakari bezemeli. Hamam tuğla taş duvar tekniği kullanılarak yapılmış.

1. Murat (Meydan) Hamamı

İçeri girdiğimiz de ilk bölümde bir küçük süs havuzu var eski hamam restore edildikten sonra bana göre pek bir şey kalmamış içinde ikinci kısımda ise hamamın içinde ne aradığını çözemediğim İznik şehrinin tarihi yerlerini içeren maket İznik şehri var. Maket şehre bakıp nerede olduğumuzu nereye gideceğimizi belirliyoruz.

1. Murat Hamamı Panaromik

1. Murat (Meydan) Hamamı

Dışarı çıkıyoruz, hamamın girişinde yan tarafta MS 1 ile 2. yy arasında tarihlenen Roma yolu kalıntıları bulunuyor. Ondan da geriye pek bir şey kalmamış.

Roma Yolu

Hamamın bahçesi ise çay bahçesi olarak kullanılıyor, çini satan dükkanların ortasında masalar var ağaçların altında bir şeyler atıştırabiliyorsunuz.

Çay Bahçesi

Sıradaki durağımız ise Hacı Özbek Cami, buraya çınar ağaçlarıyla dolu bir yoldan gidiyoruz. Şehirdeki yollarda onarım yada kazı çalışması olduğundan şehir toz toprak içinde.

Tarihi Çınar Ağaçları

 Hacı Özbek Cami 1333 yılında İznik’te inşa edilen en eski Osmanlı Camisi. Üstü 8 m çapında kiremit kaplı bir kubbe ile örtülmüş, minaresiz ve kare planlı  halk arasında Çarşı Cami olarakta biliniyor. Yapımında kesme taş ve tuğla kullanılmış. Cami içine girmiyorum ama eşim bakıyor, içerisi oldukça sade ve gösterişsizmiş.

Hacı Özbek Cami

Osmanlının en eski camisi olması benim oldukça ilgimi çekiyor, restorasyon sonrası durumu oldukça iyi görünüyor ama benim  ülkemizde yapılan restorasyonlara karşı bir antipatim var, biz de restorasyon anlayışı kırık dökük yerlerin arasını harçla doldurmak ve her şeyin üzerine sıva çekmek. Bu sıva olayına acayip karşıyım tamam binayı onar ama bırak eski halini korusun ilk yapıldığı zamanki taşı, tuğlayı işlemeyi görelim her şeyin üzerini kapamaya öylesine alışkınız ki bu durum oldukça üzücü benim için. Yurt dışında ise restorasyona çok daha fazla önem veriliyor ve aslına uygun olması için tonla para dökülüyor bu da turisti çekiyor ve ülke para kazanıyor. Yatırımı doğru yapmanın ülke geleceğine etkisi çok büyük. Belki de okuduğum bölümün de etkisiyle turizm benim için önemli, doğru yapmadığımız içinde çok üzülüyorum ama en çok tarihimizi yok etmeye bu kadar meraklı olduğumuz için üzülüyorum. İstanbul içinde bile bir çok yerdeki tarihi binalar doğru bir onarım sürecinden geçmiyor kötü ve basit bir görüntü ortaya seriyor. Bu konudaki serzenişlerimden sonra Çinili cami yada Yeşil Cami olarak ta bilinen İznik’in en güzel Camisi’ni görmek için yolumuza devam ediyoruz.

İznik gezimizin ikinci yarısını ise bir sonraki yazımda paylaşacağım. Anlatılacak o kadar çok şey var ki hepsini tek bir yazıya sığdırmak mümkün olmuyor. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…

gezente.com@gmail.com dan bize ulaşabilirsiniz..

The post İstanbul’dan İznik’e yolculuk../ Part I first appeared on Gezente.com.

Süleymaniye Cami

1550 yılında yapımına başlanan Camii’nin inşaa edilme süresi 7 yıl sürmüştür. Cami temelleri atıldıktan sonra temelin yerleşmesi ve sağlamlaşması için yapımına 1 yıl ara verilmiştir. Bu süreç içinde Sultan Süleyman’ın parasının bittiği ve Cami’yi devam ettiremeyeceği söylentileri yayılır. Tahmasb Han bunu duyunca Kanuni Sultan Süleyman’a içi mücevher dolu bir kutu gönderir ve gönderiliş nedenini anlatan bir mektup yazar. Kanuni  Sultan Süleyman bu alaycı üsluba çok sinirlenir ve Mimar Sinan’a gönderilen mücevherlerin Cami’nin harcına katılmasını söyler. Mimar Sinan’da bu mücevherleri minarelerden birinin taşları arasına yerleştirir. Güneş vurduğunda parıldayan bu minareye Cevahir Minaresi denir. Evliya Çelebi bu mücevherlerin güneş ısısından etkilenerek eski parlaklığını yitirdiğini söyler.

Süleymaniye Cami

13 Haziran 1550’de Şeyhülislam Ebussuud Efendi tarafından ilk temel taşı koyularak yapıma başlanan Cami inşaatı sırasında Anadolu’nun etrafından her biri usta binlerce kişi çalışmak için getirtilir. Sayısız demirci, duvarcı, nakkaş, kurşun döşeyici, aşçı, hamal gibi insanlarda bu sırada görev almışlardır. Cami’nin 4 sütunu da farklı yerlerden getirtilir. İstanbul’daki Kız taşından, Topkapı Sarayı‘ndan, İskenderiye‘den ve  Baalbek harabelerinden getirtilir. İskenderiye’den gelen taşın taşınması için özel bir gemi yaptırıldığından da bahsedilir. Caminin beyaz mermerleri Marmara Adası‘ndan, yeşil mermerleri ise Arabistan‘dan getirtilmiş. Cami’nin 4 minaresi avlunun dört köşesinde yükselir.

Süleymaniye Cami

Camiye bitişik olan ikisinde üçer, diğerlerinde ikişer şerefeden toplam 10 şerefe bulunur. Dört minare Kanuni’nin İstanbul’da hüküm süren dördüncü, on şerefe ise Osmanlı İmparatorluğu‘nun onuncu padişahı olmasını sembolize eder. Kubbeyi ve üstündeki kagir örtüyü taşıyan dört büyük fil ayağı payenin her biri 8 tonluk bir yükü temele yaymaktadır. Mimar Sinan bunları dinin dört direği Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’ye armağan olarak sunar… Cami içine girdiğimizde bizi büyüklüğü ve sağladığı derinlik algısı ile oldukça etkiledi. Her bir detaya sıkılmadan saatlerce bakabilirsiniz. Devrin büyük sanatkarı sarhoş İbrahim’in yaptığı renkli camlar her mevsim güneş açılarının değişkenliğine göre renk değiştirecek şekilde yapılmış.   Mimar Sinan hayranı turistlerin yanımızda oturup ondan övgüyle bahsetmelerini dinlemek gerçekten çok hoştu. Zaman zaman biz bu büyük üstadların kıymetini yeterince bilmiyoruz diye düşünsem de. Önünden her gün geçtiğimiz onlarca yapı tarihin derinliklerini ve gizemlerini barındırıyor oysaki.

Süleymaniye Cami

İçeride otururken akustiğin nasıl olduğunu duymak istiyorum ama vaaz veren bir hocada olmadığından bunu duyma imkanım olmuyor. Oysaki Mimar Sinan akustiği denerken neredeyse Kanuni’nin hışmına uğruyordu. Bunun hikayesi de şöyle; halk arasında uzayıp giden Cami inşaatı yüzünden sürekli aslı astarı olmayan dedikodular çıkmaktadır. Yine bunlardan biri Kanuni Sultan Süleyman’ın kulağına gider. Mimar Sinan’ın inşaatı bitiremediği gibi bir de içinde oturup nargile tüttürdüğü aslında kendi eserine aşık olduğu ve delirdiği söylenmektedir. Kanuni bu olayı görmek için bir hışımla Cami’ye gider. Bir de ne görsün Mimar Sinan Cami’nin ortasına oturmuş nargile fokurdatıyor. Bir hışımla söylenir ” Cami’nin ortasında oturup nargile içildiği görülmüş şey midir? Derhal bir izaat ver Mimar başı! ” Mimar Sinan’da bunun üzerine aslında nargile içmediğini zaten nargile içinde tütün dahi olmadığını sadece suyu fokurdatarak Cami’nin çeşitli yerlerinden akustiği test ettiğini bu sayede Kuran okunmaya başladığında Cami’nin en uç köşesinde oturan kişi ile ortadakinin aynı seviyede Kuran’ı duyup duyamayacağını test ettiğini söyler… Mimar Sinan ayrıca Cami içinde ilginç bir hava temizleme mekanizması kurmuştur. Pencerelerden gelen hava akımlarını hesaplayarak içeride kirlenen ve ısınan havayı ve kandillerin isini belirli bir noktada, giriş kapısının üzerindeki bir odada toplayabilmiştir. Toplanan islerden yapılan mürekkebin en iyi mürekkep olduğu ve bununla çok güzel hatlar yazıldığı rivayet edilir.

Süleymaniye Cami

Mimar Sinan’ın Cami’nin inşaatı sırasında başına gelenler sadece bunlar değil 7 yıllık inşaat süresince halk arasında bir çok dedikodu çıkmış bunların bazıları Padişahın da kulağına giderek onun hiddetlenmesine neden olmuş. Bu kadar uzun sürmesinin nedeninin Mimar Sinan’ın işi gevşek tutması yüzünden olduğunu hatta kubbenin yıkılma tehlikesi geçirdiğini bu nedenle iskelelerin etrafından sökülemediği gibi söylentiler Kanuni’nin yine bir hışımla soluğu Mimar Sinan’ın yanında almasına neden olmuş.

Süleymaniye Cami

Mimar Sinan’ın aslında bu süreç içinde uğraştığı tek proje Süleymaniye Cami değildi elbette. Su kemerleri, başka camiler, medreseler, Ferhat Paşa Sarayı gibi yapılar da inşa etmiş zamanını hiç boş kullanmamış her zaman en iyisini hedeflemiş ve her seferinde kendini aşmıştı.

Süleymaniye Cami

Ancak Padişah yine de ona öfkelenir. “Neden zamanını boş işlere harcarsında benim Cami’mi bitirmezsin tez cevap ver bana bu Cami ne zaman bitecek?” der. Mimar Sinan da iki ay sonra Sultanım der. Kanuni bu cevaba inanmasa da gider. Etrafındaki insanlar Padişaha bunun bir hayal olduğunu o süre içinde Cami’nin asla ibadete hazır hale gelemeyeceğini söylerler.

Süleymaniye Cami

Mimar Sinan da gece gündüz çalışarak ve işlerin hızlanması için en iyi duvarcıları ve doğramacıları çağırmaya devam ederek çalışan sayısı artırır. Belirtilen tarih dolduğu gün sabah namazıyla Kanuni Sultan Süleyman Cami’ye gelir aslında Mimar Sinan’ın inşaatı bitiremediğini düşünmektedir. Oysa ki Cami’ye geldiğinde Mimar Sinan’ın kapının önünde elinde Cami’nin anahtarı ile beklediğini görür. Mimar Sinan anahtarı Kanuni Sultan Süleyman’a uzatır ama Kanuni anahtarları ona geri vererek “Bu bina eylediğin Tanrı evini sıdk-u safa ve dua ile yine senin açman uygundur.” der.

Süleymaniye Cami-Mimar Sinan’ın Mezarı

100 den fazla deprem görmüş olan bu güzel Cami’nin tek bir çatlağının bile olmaması Mimar Sinan’ın kalfalık eserinin bile aslında ne kadar büyük bir şaheser olduğunu bize gösteriyor. Cami’nin bahçesinde Sultan Süleyman’ın mezarı var. Cami’nin hemen yan tarafında ise oldukça küçük ve gösterişsiz olan Mimar Sinan’ın mezarı bulunmaktadır.

Süleymaniye Cami-Mimar Sinan’ın Mezarı

İstanbul’a ve İmparatorluğun dört bir yanında yüzlerce şaheser bırakmış olan Mimar Sinan Süleymaniye Cami’sinin köşesinde sessizce onu izler gibi durmaktadır. Mustafa Sai Çelebi‘nin kaleminden çıkan türbe kitabesinin üzerinde yazılanlar her şeyi özetliyor aslında;

“Geçdi bu demde cihandan pir-i mimaran Sinan”…

The post Mimar Sinan’ın Kalfalık eseri; Süleymaniye Cami first appeared on Gezente.com.