Trabzon Ayasoyfa Kilisesi İstanbul’un Latinler tarafından işgal edilmesinden sonra Trabzon’a kaçan Komnenos ailesinden Kral I. Manuel tarafından 1250-1260 yılları arasında manastır kilisesi olarak yaptırılmış. Ayasofya adı Kutsal Bilgelik anlamına geliyor ve kilise de adını buradan alıyor. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet Trabzon’u alınca kilise bir süre aynı işlevde kullanılmaya devam etmiş ve 1584 yılında ise bir minber ve müezzin mahfili eklenerek camiye dönüştürülmüş. Uzun süre kullanılmayan yapı 1865’te Müslüman cemaatin topladığı para ile onarıldıktan sonra yeniden Camiye dönüştürülsede 1. Dünya Savaşı sırasında Rus ordusu Trabzon’u işgal edince depo ve askeri hastane olarak kullanılmış. Kilisenin bir kısmı 52 yıl sonra Camii olarak halkın hizmetine sunulmuştur. İçerisindeki freskleri cami girişinin hemen yanında bulunan ziyaretçi girişini kullanarak görebilirsiniz. Yazımızın başında da belirttiğimiz 3 Ayasofya Kilisesinin Trabzon ve İznik’te bulunanlarının bir kısmı camii olarak kullanılmakta. Bu da bize İstanbul’daki Ayasofya Kilisesinin gelecekteki durumu hakkında biraz fikir verebilir.

Kilise aslında geç Bizans kiliselerinin en güzel örneklerinden biri, kapalı kollu haç planlı olup yüksek kasnaklı bir kubbeye sahip. Binanın en güzel cephesi Güney cephesi bizde rehber eşliğinde buraya getirilip anlatımlar yapıldığında muhteşem tavan resimlerini görme şansına sahip olduk. Kubbede oratada İsa tasviri bulunuyor. Bunun altında bir kitabe kuşağı daha altta ise melekler frizi bulunuyor. Pandiflerde ise İsa’nın doğumu, vaftiz edilmesi, çarmıha gerilişi ve kıyamet günü gibi aslında bu tarz kiliselerin hepsinde Kapadokya’dakilerde özellikle görmeye alışkın olduğumuz betimlemeler var. O kadar çok kilise ve cami gezdik ki artık gördüğümüz resimleri kendimiz yorumluyor hangi sahnelere ait olduğunu söyleyebiliyoruz. Ayasofya kiliselerinin hepsini görme imkanımız bu gezilerimiz sırasında oldu. Tabii ki en görkemlisi İstanbul’daki ama Trabzon Ayasofya kilisesini de beğendiğimi söyleyebilirim. Trabzon’a geldiğinizde burayı da görmeden gitmemelisiniz.

Hava bugün gerçekten çok sıcak Trabzon’un bu kadar nemli ve sıcak olduğunu ise kimse bana söylememişti. Karadeniz ikliminin daha serin olacağını düşünmüştüm ama bugün İstanbul’da maruz kaldığımız sıcaklıktan hiçbir farkı bulunmuyor. Ayasofya kilisesinde dolaşırken sıcaktan neredeyse bayılacak kadar etkilendik rehber anlatımlarını sürdüre dursun biz kendimize daha serin bir yer arayıp oturduk ve biraz dinlendik. Bu arada kedimizin neler yaptığını sormak için ona bakan eşimin kız kardeşi ile görüştük, kedim Mishka başka eve gittiği içn biraz küsmüş kimseye pas vermiyormuş. Yolculukların en zor kısmı da bence çocuk ya da evcil hayvana sahipseniz onları götürmek veya birine bırakmak yönünde oluyor. Şimdilik bir kedi sahibi olduğumuzdan onuda otobüslere almadıklarından yanımızda götüremiyoruz malesef. Kedi sahipleri ne kadar zor durum olduğunu bilirler kedi sahibi olmayanlar içinse durum aman canım kedi işte neyini düşünüyorsunuzdan ibaret olabilir. Birden kedi konusuna geçtğimin farkındayım ama bu blogta olduğunca yaşadığım her durumu da yazıp tecrübe ya da deneyimlerimi de paylaştığımdan benim gibi ikilemde olanlarında var olduğunu düşüyorum. Bazen kedimizi düşünmekten kendimiz tatile çıkamıyoruz. Henüz kedi/köpek pansiyonları fikrine alışamadım. Rahat edemeyeceğini düşündüğümden onu sevecek ve ilgilenecek bir yakınımızdan rica edip ona bırakmak daha çok huzur veriyor. Neyse kedimizin biraz küsmek dışında durumunun iyi olduğunu öğrenmek içimizi rahatlatıyor. Ayasofya kilisesinin tarihi atmosferinde serinlemeye çalışıyor ve tüm yıllar boyunca insanlığın din konusunda yaşadığı zorlukları düşünüyorum. Her daim farklı inançlara sahip kişiler çoğunluk tarafından genelde zulme uğratılmış ve inançları yüzünden zor durumda kalmışlar. Bu durum günümüzde de farklı coğrafyalarda hala devam etmektedir. İnsana herhangi bir zümreye tabii olduğu için değil salt insan olduğu için saygı duyulacağı zamanları da görmek nasip olur umarım.

Ayasofya kilisesindeki gezimizi de tamamlayıp yemek yemek için yolumuza Akçabat‘a doğru devam ediyoruz.

The post Trabzon / Ayasofya Müzesi first appeared on Gezente.com.

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

Ayasofya (Cami) Müzesi Hristiyanlık açısından oldukça önemli bir yere sahip. M.S 787 yılında VII. Ekümenik Konsil‘in de toplandığı  bu kilise (Cami/Müze) İznik’te kentin 4 ana kapısının birleştiği noktada inşa edilmiş. İlk olarak, 4. yy da yapılan kilise kalıntıları üzerine 6. yy da inşa edilmiş. 11. yy da yaşanan depremde yıkılan kilise, nefli bazilika tipinde yeniden inşa edimiş. Kilisenin Geometrik desenli renkli mermer döşeme mozaiği ile aziz ve havari betimlemeleri dikkat çekiyor.

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

 İçinde İznik müftülüğüne ait olan yazıda şunlar yazıyor; ” İznik’in yerleşim yeri olarak kullanılmaya başlandığı zamanlarda ibadet mekanı olarak inşa edildiği tahmin edilen bu yapı Romalılar döneminde de ibadethane olarak kullanılmış, IV. yy da eski ibadethane kalıntıları üzerine müze yapılmış XI. yy da deprem sonrasında minaresinde önemli değişiklikler yapılarak nefler payeler ve bunların arasına yerleştirilen sütunlarla ayrılmıştır.  Orhan Gazi tarafından 1331 yılında Camiye çevrilmiş ve Orhan Gazi Vakfına tescil edilmiştir.

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

Ayasofya (Orhan) Cami XVI. yy da bir yangın geçirdikten sonra Kanuni Sultan Süleyman‘ın emriyle Mimar Sinan tarafından büyük ölçüde mimarisi değiştirilerek tamir edilmiştir. Yeniden yapıldığında güney tarafa sağ sahnın köşesine mihrap yerleştirilmiş içerisindeki kemerler ve bunların dayandığı sütunlar kaldırılarak geniş açıklıklı büyük kemerler yapılmış, böylece namaz saflarının mihrabı görebilmesi sağlanmıştır. Mabedin kuzey batı köşesine bitişik güzel bir minare eklenmiştir. Esas mihrabın malakari* kabartma bir süslemeye sahip olduğu çok az kalan izlerden anlaşılmaktadır.

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

1920 yılında Yunanlılar tarafından yakılıp yıkılarak harap edilmiş Ayasofya (Orhan) Cami 2007 yılında yapılan tadilat çalışmalarıyla üstü kapatılmış, yıkık durumdaki minaresi tamir edilmiştir. 6 Kasım 2011 Kurban Bayramının 1. gününde yeniden ibadete açılmış olup 5 vakit namaz kılınmaktadır. “

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

Ayasoyfa Müzesi içinde yerli yabancı bir çok turist ile karşılaştık, yabancılar tarihi ile oldukça ilgiliydiler. Biz de arkadaşlarımızla bol bol fotoğraf çekip içinde dolaştık. Bazı bölümleri girilemez levhası ile engellenmiş olan müze içinde bir de lahit ile karşılaştık. Lahit’in içi boştu ama herkes tedirginlikle yaklaşıp içine bakmayı ihmal etmiyordu.

Ayasofya (Orhan) Cami/Müzesi

Ayasofya müzesi İznik’in görülmesi gereken ve ayakta kalabilmiş en önemli eserlerinden biri bana göre. İznik merkezi çok küçük olduğundan ve tarihi eserler birbirine çok yakın olduğundan rahatça hepsini dolaşıp görebilme imkanınız oluyor. Ayasofya Müzesini gezdikten sonra,  dışarıda zeytin yağı satan bir stanttan İznik tarihi yerlerini gösteren broşür alarak dolaşmaya devam ediyoruz.

* Malakari : Osmanlı mimarisinde duvar ya da üst örtünün iç yüzeyinde alçı ile yapılan alçak kabartma tekniğiyle bezeme. Genellikle kabartma kısımlar beyaz bırakılarak zemin boyanırdı. Malakari sözcüğü mala işi anlamındadır. Yapımında malaya benzer bir alet kullanıldığından ötürü, bu adla anılmıştır.

The post İznik Ayasofya Müzesi (Orhan Cami)’ndeyiz… first appeared on Gezente.com.